Każde drzwi muszą być wyposażone w okucia, aby pełniły swoją funkcję, a jednym z najważniejszych elementów tych okuć jest zamek. Ma to istotne znaczenie dla bezpieczeństwa mieszkania, pomieszczeń oraz całego budynku, zwłaszcza jeśli chodzi o drzwi specjalne, takie jak przeciwpożarowe, dymoszczelne czy o zwiększonej odporności na włamanie.
Przed Polską przystąpieniem do Unii Europejskiej obowiązywał szereg Polskich Norm dotyczących zamków. Obejmowały one różne aspekty, takie jak terminologia, klasyfikacja, wymagania, badania czy metody oceny. Wraz z przystąpieniem Polskiego Komitetu Normalizacyjnego do Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego (CEN) wprowadzono zharmonizowaną Normę Europejską PN-EN 12209:2005 dotyczącą okuć budowlanych, w tym zamków. Ta norma zastąpiła wcześniejsze Polskie Normy.
Norma PN-EN 12209:2005/AC:2006 definiuje różne rodzaje zamków, takie jak zamki wpuszczane i wierzchnie. W przypadku zamków wpuszczanych wyróżniamy różne typy, takie jak zastawkowy, zapadkowy, bębenkowy czy bezkluczowy. W zakresie zamków wierzchnych głównie stosuje się zamki bębenkowe, które są opisane w normie Polskiej PN-B-94450-01:1979.
Klasyfikacja zamków jest istotna dla właściwego doboru okuć, a norma PN-EN 12209:2005/AC:2006 obejmuje jedenaście kategorii, takie jak klasa użytkowania, trwałość, masa drzwi i siła zamykająca, przydatność do drzwi przeciwpożarowych, bezpieczeństwo, odporność na korozję i temperaturę, zabezpieczenie i odporność na wiercenie, zakres stosowania zamków, sposób uruchamiania kluczem i ryglowania, typ działania trzpienia obrotowego klamki lub gałki oraz wymagania dotyczące identyfikacji klucza.
Znakowanie i oznakowanie zamków są również uregulowane normą. Na etykiecie, opakowaniu lub w piśmiennictwie producenta powinny znajdować się informacje takie jak nazwa producenta, identyfikacja wyrobu, klasyfikacja według normy, numer i rok wydania normy. Zgodnie z dyrektywą 89/106/EWG, zamki przeznaczone do drzwi przeciwpożarowych/dymoszczelnych są oznaczane znakiem CE.
Warto podkreślić, że cała procedura oceny zgodności zamków obejmuje różne etapy, w tym badania typu, inspekcję zakładu produkcyjnego, zakładową kontrolę produkcji oraz ciągły nadzór. Ostatecznie, po uzyskaniu certyfikatu zgodności EC, producent może umieścić oznakowanie CE na zamku i jego opakowaniu oraz w instrukcji instalacji zamka.
Zapraszamy do zapoznania się z bardziej szczegółowym artykułem autorstwa inż. Zbigniewa Czajki z Zakładu Aprobat Technicznych Instytutu Techniki Budowlanej:
https://swiat-szkla.pl/article/3951-rodzaje-i-klasyfikacja-zamkow